Zinkgat

Na de aardbeving nu de zinkgaten

Bizar

De centrale Kroatische regio die in december vorig jaar getroffen werd door een dodelijke aardbeving ziet zich nu geconfronteerd met een opvallend fenomeen: zinkgaten. En hoewel het verschijnen van een zinkgat hier en daar niet ongewoon is na sterke seismische activiteit, staat de lokale bevolking versteld van het aantal en de snelheid waarmee ze opduiken. Ook wetenschappers zijn verbaasd. 

De afgelopen twee maanden zouden er al een honderdtal zinkgaten zijn ontdekt. Sommige gebieden lijken wel kaas met gaten. Zo tonen luchtbeelden grote zinkgaten in het dorpje Mecencani in centraal-Kroatië, op zo’n 40 kilometer ten zuidwesten van hoofdstad Zagreb.

Banner rood

De regio werd op 29 december getroffen door een zware aardbeving met magnitude 6.4, gevolgd door een reeks stevige naschokken. Zeven mensen lieten het leven, de materiële schade was enorm. Dagen later begonnen de eerste zinkgaten te verschijnen. Ze vormen een nieuw gevaar voor de gemeenschappen die nog steeds aan het heropbouwen zijn na de beving. 

De Kroatische regio op zo’n 40 kilometer ten zuidwesten van hoofdstad Zagreb is bezaaid met zinkgaten. © AFP

Versneld

Tal van wetenschappers zijn inmiddels naar Mecencani en andere dorpjes in de dunbevolkte streek gesneld voor observatie en onderzoek. Geologen ter plaatse zeggen dat de trillingen van de aardbeving het proces van vorming van zinkgaten – een proces dat normaal jaren, misschien zelfs decennia, zou hebben geduurd – heeft versneld. 

“Dit zijn zinkgaten die ontstaan door de specifieke geologische samenstelling van dit gebied, waar de grond rust op kalkrotsen die verzadigd zijn met grondwater”, legde geoloog Josip Terzic uit aan AP, terwijl hij naast een groot gat stond van wel 15 meter breed en ongeveer even diep. Het grootste gat in het dorp is een klepper van zeker 25 meter breed.

Een groot zinkgat in het dorp Mecencani. © REUTERS

De instortingen worden geactiveerd wanneer het grondwater het gesteente eronder erodeert tot een punt waarop het de bodem erboven niet langer kan ondersteunen. Sommige zinkgaten zijn vlak naast huizen of op stukken landbouwgrond ontstaan. De autoriteiten roepen op tot voorzichtigheid. 

“Zinkgaten kunnen een normaal fenomeen zijn, maar de hoge concentratie hier op zo’n relatief kleine locatie is ongewoon”, verklaarde een ingenieur aan AFP.

© AP

Voor leraar Nenad Tomasevic mag het gaan stoppen met de pech. “De aardbeving zelf was op zijn zachtst gezegd onaangenaam. En daarna zijn die gaten beginnen opduiken.” De Kroaat moest bij zijn buren intrekken nadat er  een gevaarlijk en nog steeds groeiend gat in zijn tuin was ontstaan. 

Katalysator

“De experten zeggen dat de zinkgaten zich na verloop van tijd ook natuurlijk zouden hebben gevormd”, zegt Nenad. “Maar de aardbeving is een soort katalysator geweest die het hele proces jammer genoeg veel sneller in gang heeft gezet.”

© AP

Zo’n drie maanden na de dodelijke aardbeving in Kroatië is men in het hardst getroffen gebied nog steeds bezig met opruimen. In de belangrijkste stad van de regio, Pretinja, liggen vele huizen nog in puin. De stad ligt er half verlaten bij. Af en toe beeft de grond opnieuw, inclusief bevingen met magnitude 4 of meer. En er blijven zinkgaten bijkomen.

De Balkan ligt in een actieve seismologische zone, aardbevingen zijn er frequent. 

Bron:HLN.be